Menu Sluiten

Hard spel om de Westfrisiaweg

Hard spel om de Westfrisiaweg

15 min

De 42 kilometer lange Westfrisiaweg moet eigenlijk eind volgend jaar klaar zijn. Maar Heijmans heeft moeite met de slappe Westfriese bodem, stelt de provincie Noord-Holland verantwoordelijk voor foutieve informatie over de grond en heeft het werk stilgelegd. De bouwer koerst af op grote geldproblemen.

Hoe pijnlijk voor Heijmans. Tegenover de grote, knalgele bouwkeet van het bouwconcern in Hoorn is het probleem met de nieuwe Westfrisiaweg goed zichtbaar. Daar langs de oude Westfrisiaweg moet de nieuwe weg komen.

Sinds een maanden gebeurt er niets meer

Heijmans heeft voor het geplande talud 10 meter hoge grondlichamen opgeworpen, om de slappe bodem voor te belasten. Sinds dik maanden gebeurt er niets meer. Geen oranje hesjes, geen geel Heijmans-materieel. Niets. De bodem moet inklinken. Dat heeft tijd nodig.

Heijmans heeft dit deel van het project sinds september stilgelegd. In oktober werd daarna bij de helft van de dertig werkvakken het wegenbouwpersoneel naar huis gestuurd. Op 10 november trok Heijmans overal de stekker eruit, de provincie onthutst achterlatend.

Meerwerk kost de bouwer 40 miljoen euro

Provincie presenteerde onjuiste informatie bij aanbesteding

Door het stilleggen van het werk loopt de planning verder in de soep en heeft Heijmans er een groot financieel risico bij. Het meerwerk schat de provincie op “tientallen miljoenen euro’s”; een goed ingevoerde bron houdt het op 40 miljoen euro. De bouwer riskeert volgens het contract bij niet op tijd leveren bovendien een boete van 10 procent van de aanneemsom. Die aanneemsom is 206 miljoen euro.

“De staat van de bodem is ingrijpend anders dan de provincie heeft gepresenteerd in de tenderdocumenten”, verweert Heijmans zich. Het gaat om “onjuiste” en “foutieve informatie”.

Heijmans zelf verantwoordelijk voor gedegen bodemonderzoek

Opdrachtgever, de provincie Noord-Holland, ziet dat heel anders en vindt dat Heijmans zelf verantwoordelijk is voor een gedegen bodemonderzoek. De partijen kwamen er deze zomer niet uit. Heijmans stapte in september naar de Raad voor de Arbitrage voor de bouw. Naar verwachting kan de raad pas in de zomer van 2017 een zitting houden. Eind 2017 zou de N23/Westfrisiaweg eigenlijk opgeleverd moeten worden.

Nieuwe opleverdatum: 2018

Op alle bouwborden op het Westfriese platteland staat inmiddels een nieuwe opleverdatum: 2018. Een maand wordt veiligheidshalve niet genoemd. Maar het is de vraag of 2018 gehaald wordt. Bert van der Els, bestuursvoorzitter van Heijmans, zei begin november in een telefonische conferentie met analisten dat het project “zeker een jaar tot anderhalf jaar doorloopt in de tijd”. En toen was het volledige project nog niet stilgelegd.

Ondertussen groeit tegenover de Heijmans-keet op 10 meter hoogte gras op het zand. En onkruid.

Laatste helft van project komt ook tot stilstand

Door de keuze van Heijmans om het werk volledig plat te leggen, komt ook de laatste helft van het project tot stilstand. Begin vorige week was Heijmans op de twintig kilometer tussen Heerhugowaard en Hoorn nog vol in bedrijf. Graafmachines, zandwagens, asfalteermachines, walsen en kranen; de Brabanders hadden een imposante verzameling materieel ingezet.

Wegenbouwwerk ligt in helft van werkvakken stil

Meer lezen in het weekblad?

westfrisiaweg-heijmans-cover.png?itok=qO

Maar van Hoorn tot aan Enkhuizen was het beeld al compleet anders. Al het wegenbouwwerk lag stil. In vijftien van de dertig werkvakken. Alleen bij viaducten, onderdoorgangen en fietstunnels was er bedrijvigheid. Veel Heijmans-geel was al vertrokken. Zo werkten er bij een onderdoorgang dwars door Hoogkarspel alleen een paar betonreparateurs van een onderaannemer in de bouwkuip.

Verder is het verlaten deel van de toekomstige Westfrisiaweg vooral te herkennen aan de eindeloze rijen bigbags met zand. Soms vijf hoog gestapeld. Om de drassige grond voor te belasten. Een paar honderd meter ten zuiden van Hoogkarspel, even voorbij een onbemande mobiele betoncentrale, kijkt een eenzaam landhoofd naar het volgende landhoofd, een kilometer verderop. Tussen de twee moet een weg komen, maar nu liggen er nog geurige akkers met groene kool.

Zitting rond zomer van 2017

En de kans wordt ook steeds groter dat de boer ook volgend jaar zijn kool oogst. De Raad van Arbitrage van de Bouw verwacht een uitspraak twee tot drie maanden na de zitting, die rond de zomer van 2017 zal plaatsvinden. Daarvoor vindt een schriftelijk juridisch proces plaats van eis, antwoord, repliek en dupliek. Het proces zit nu pas bij stap twee: de provincie heeft tot 16 december de tijd om een antwoord te geven.

Heijmans zegt een aantal oplossingen te hebben aangedragen om het conflict te beslechten. De opdrachtgever zou de reikende hand geweigerd hebben. De provincie wil dit bevestigen noch ontkennen.

Westfrisiaweg kan strop voor Heijmans worden

Als Heijmans de zaak verliest, heeft het bedrijf uit Rosmalen een enorm financieel probleem. Als het bouwconcern bij de probleemprojecten (zie kader) tegen boetes, schikkingen en/of tegenvallende resultaten aanloopt, worden de bankconvenanten niet gehaald, waarschuwde het concern begin november al. Het lot van de Brabanders ligt dan in handen van de banken. De Westfrisiaweg kan dan zomaar de strop voor Heijmans worden.

Wrange voorgeschiedenis: opdracht leek in handen van BAM/Van Oord

Een wrange voorgeschiedenis voor Heijmans is dat de aanleg van de Westfrisiaweg in eerste instantie een opdracht voor BAM en Van Oord leek te worden. Pas na een rechtszaak kreeg Heijmans de opdracht definitief toebedeeld. De provincie oordeelde eind 2013 dat de bouwcombinatie BAM/Van Oord de zogeheten economisch meest voordelige inschrijving had. De bouwcombinaties Dura Vermeer/VBK/K.Dekker, Van Gelder/Mobilis, Ballast Nedam/De Vries/Van de Wiel en Heijmans werden afgetroefd.

BAM/Van Oord maakte fouten bij inschrijving

Feest in Bunnik. Totdat iemand bij Heijmans via “geruchten uit de markt” hoorde dat BAM/Van Oord fouten had gemaakt bij de inschrijving. BAM/Van Oord rekende in zijn bieding niet met IJsselmeerzand en zeezand, zoals voorgeschreven, maar plande ook “alternatieve materialen”. Heijmans dreigde met een kort geding en de provincie Noord-Holland trok haar beslissing in: niet BAM/Van Oord had gewonnen, maar Heijmans. De inschrijving van BAM/Van Oord voldeed bij naderinzien op zes punten niet aan de inschrijvingsleidraad.

Strijd

Dat was tegen het zere been van BAM/Van Oord en in hun kielzog Dura Vermeer en partners, die naar de rechter stapten. In maart van 2014 diende het kort geding. In de hal van de rechtbank, voor aanvang van de zitting, was de strijd voelbaar. De vechtersbazen in maatpak stonden ver uit elkaar. Afstandelijke blikken over en weer.

“Onverteerbaar en ontluisterend”

“Onverteerbaar en ontluisterend”, foeterde advocate Petra Heemskerk namens BAM/Van Oord over de handelwijze van de provincie tegenover de rechter. Die verzuchting mocht niet baten. De rechter oordeelde dat de provincie in haar recht stond. Heijmans mocht de opdracht houden. De champagne en de ballonnen verhuisden naar Rosmalen.

Otto’s place

In de Heijmans-keet naast een volle parkeerplaats in Hoorn was van een juichsfeer vorige week, toen de helft van het werk al stil lag, niets meer te merken. Veel heen-en-weergeloop in de lange gang met houten schrootjes. Sinds deze zomer, vlak voordat Heijmans koos voor de ramkoers met de provincie, heeft Otto van Lookeren Campagne hier de leiding. Op de parkeerplaats hangt in een bushokje, dat als rookhok dient, een bordje met in graffiti-letters “Otto’s place”.

Het bordje hangt er samen met een militair camouflagenet en een nepgeweer van hout boven een oud bureau. Shooting is een van zijn hobby’s volgens zijn profiel op LinkedIn. Op de grond ligt een tapijt met een afbeelding van Disney-held Cars. Honderd meter naast de bouwkeet ligt het informatiecentrum over de Westfrisiaweg van de provincie. Daar hebben ze sinds het conflict met Heijmans, dat al speelt sinds mei 2015, geen nieuwe planning meer van de bouwer ontvangen.

“Best Value Procurement (BVP) is even wennen”

Door de relatief nieuwe aanbestedingsmethodiek Best Value Procurement (BVP) is gekozen voor loslaten en vertrouwen geven. “Risico’s worden bij BVP geminimaliseerd door transparantie en verantwoordelijkheid in plaats van door aansturing, inspecties en controles”, bezweren de theorieboekjes. In de praktijk is dat even wennen, klinkt het in het informatiecentrum.

Provincie is niet van plan Heijmans tegemoet te komen

Doorhet conflict staan beide partijen nu vast in het West-Friese moeras. De provincie is niet van zins de aannemer tegemoet te komen: de geotechnische risico’s van de bodem liggen bij de bouwer. Op het budget voor het project en de opleverdatum is door de provincie niet voor niets “scherp” gelet. Het internationaal gerenommeerde gebied Seed Valley in Enkhuizen, een groep zaadveredelingsbedrijven, moet een betere verbinding krijgen met de rest van het land. Ook moet er een nieuwbouwwijk ontsloten worden, beloofde gedeputeerde Elisabeth Post bij aanvang van het project.

Betalingen blijven uit: plannning voldoet niet meer

Ondertussen zitten beide partijen in hun maag met het conflict. De provincie vindt het stilleggen van het project “ongegrond” en beraadt zich op verdere stappen. Heijmans heeft het werk stilgelegd omdat het bedrijf het extra werk in verband met de slechte bodem niet wil voorfinancieren, zegt de woordvoerder. Bovendien heeft de provincie al sinds 22 augustus van dit jaar Heijmans niet meer betaald. De provincie bevestigt dat. De reden voor het stopzetten van de betalingen is dat de planning niet meer voldoet “aan de voorwaarden die het contract aan betalingen stelt”. Hard tegen hard. Heijmans hoopt op betere tijden. “We willen graag met de provincie uit dit conflict komen. We willen niets liever dan verder werken.”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

shares